1. admin Administrator

    Số bài viết:
    300
    Đã được thích:
    42
    Điểm thành tích:
    38
    VẤN ĐỀ PHÂN CHIA CỔ PHẦN TRONG CÔNG TY KHỞI NGHIỆP

    Câu hỏi thảo luận:

    “Thường thì startups ban đầu sẽ có 1 người founder nghĩ ra ý tưởng, rồi chia sẻ và gặp gỡ với các thành viên khác để lập nhóm. Đến khi các thành viên nghĩ tới việc bắt tay vào dự án hoặc thành lập công ty thì sẽ phát sinh những vấn đề về phân chia cổ phần dựa trên công sức và vốn góp. Tuy nhiên, thực tế thì không hề có một công thức hay tỷ lệ chung nào là hợp lý nhất, và người nghĩ ra ý tưởng ban đầu có được ưu tiên gì không? Có phải giữ lại cổ phần trong trường hợp người mới tham gia không?

    Trường hợp các thành viên góp vốn, góp công sức vào làm 1 thời gian rồi quick khỏi team giữa chừng thì giải quyết như thế nào? Và có cần phải dự phòng trước % cổ phần cho những trường hợp này không???”

    Phần thảo luận của các thành viên trong cộng đồng Khởi nghiệp và Đầu tư

    Theo mình được học lại từ kinh nghiệm của các giảng viên bên YUP (và theo sự hiểu biết của mình) thì hiện nay có 2 loại cổ phần: Cổ phần ý tưởng (CPYT) và cổ phần góp vốn (CPGV).
    CPYT là dành cho nhóm sáng lập viên ban đầu của dự án đó (bao gồm founder và những người cùng đóng góp công sức vào dự án từ lúc đầu). CPYT có thể dao động từ 10-20%, tùy thuộc vào ý tưởng đó càng tốt, lạ hay độc đáo đến đâu thì CPYT sẽ cao (nhưng theo mình biết cao nhất thì cũng chỉ là chiếm 20% trong tổng cổ phần thôi).
    Người founder hoặc người ra ý tưởng này tất nhiên sẽ có cổ phần ưu tiên hơn trong phần CPYT, những thành viên tham gia khác tham gia ngay từ đầu thì cũng sẽ được chia CPYT tùy vào phần công việc mà bạn làm.
    Tuy nhiên để trả lời câu hỏi, nếu người góp vốn, góp công sức vào làm thời gian đầu mà out sớm thì người founder nên có 1 KPI (Key Performance Indicator) rõ ràng ngay từ đầu cho những người tham gia. Nghĩa là, khi tham gia vào dự án, bạn phải cam kết, phải được những phần công việc như vậy, và cam kết đi cùng dự án ít nhất là 3-4 năm (tùy vào việc người founder đánh giá được dự án của bạn ở thời điểm nào sẽ phát triển và có thể chia cổ phần cho cổ đông) thì bạn mới được nhận cổ phần theo như thỏa thuận.
    Nếu trong thời gian làm mà bạn bỏ ngang, hoặc không thể hỗ trợ cho dự án tiếp tục thì cổ phần của bạn sẽ không có hiệu lực nữa.
    Đây chỉ là sự hiểu biết của mình, tuy vào từng người founder hiểu và đánh giá được tiềm năng dự án mình đến đâu, khi nào thì bắt đầu có doanh thu thì mình nên có thông tin chia sẻ với các thành viên tham gia vào ban đầu để giúp họ hiểu và có sự cam kết cao với dự án.
    Chia sẻ của Nguyễn Hoàng Quyên – Yup Institute

    Cổ phần sẽ được chia thành hai loại: Cổ phần sáng lập (tỷ lệ S%) và Cổ phần vốn (100% - S)

    Tỷ lệ hai loại cổ phần các bạn có thể lựa chọn tùy theo ngành nghề cho phù hợp, hoặc có thể theo thỏa thuận giữa các thành viên. Đối với cổ phần sáng lập thì chỉ có giá trị nếu thành viên đạt được một thời gian cam kết qui định hoặc kết quả công việc nhất định.

    Cổ phần sáng lập sẽ được chia cho các thành viên sáng lập dựa vào một hệ số (tạm gọi là hệ số đóng góp), hệ số này được tính theo cơ sở của một ma trận các tiêu chí như sau:

    [​IMG]

    Trong hình bảng trên mình chia ra 3 đối tượng sáng lập bao gồm:
    • Founder: khởi tạo dự án, đóng góp tài chính, không có quyền rút khỏi dự án, có quyền rút thành viên ra khỏi startup.
    • Keyperson: có vai trò công việc chủ chốt trong dự án, không yêu cầu đóng góp tài chính, có quyền rút khỏi dự án. (tham gia từ đầu của dự án, hoặc sau khi dự án ổn đinh đối với các vị trí như CEO, CFO, CCO, ...)
    • Cổ đông tài chính ban đầu: đóng góp tài chính, có quyền rút khỏi dự án kèm theo một cam kết về lộ trình rút vốn khỏi dự án.
    Phương pháp trên sẽ giúp các bạn tính được cổ phần ban đầu của từng thành viên sẽ nắm giữ khi tham gia startup. Sau một thời gian hoạt động thì con số cổ phần sẽ thay đổi tùy vào năng lực, vai trò và hiệu quả công việc của từng thành viên, hoặc do có thêm người đầu tư, nhân tài mới tham gia dự án ,.... Thời gian đánh giá lại có thể là 6 tháng hoặc 1 năm tùy vào tình hình của startup.
    Chia sẻ của Tân Thành – Viet Youth Entrepreneur

    Theo ý kiến mình thì chẳng có công thức hay sự ưu tiên gì cho người nghĩ ra ý tưởng. Vì việc nghĩ ra ý tưởng tuy hay và xem như có công nhưng nếu như một mình không làm được thì nên lập nhóm. Một khi muốn lập nhóm kinh doanh thì việc anh đóng góp được bao nhiêu vốn và khả năng anh làm được gì cho công ty mới quyết định tỉ lệ cổ phần.
    Chia sẻ của Vũ Phong - HUI

    Về công thức ban đầu,mình thấy bạn Tân Thành đưa ra hợp lý,nhưng nếu áp dụng cho các bạn lần đầu khởi nghiệp,hoặc những dự án mang tính cộng đồng,tính chất công việc ko rõ ràng thì hơi khó thôi. Còn về trường hợp người góp công, góp vốn rồi rút giữa chừng thì có thể giải quyết như sau :
    Về vốn: Họ được xem như 1 cổ đông,nhận lợi nhuận cũng như bù lỗ theo thỏa thuận ban đầu, kèm theo điều khoản về việc rút vốn như thời gian tối thiểu, thẩm định giá trị cổ phần theo tiêu chuẩn nào (cái này từ ban đầu phải có thỏa thuận rõ ràng) và không nhất thiết phải dự phòng, vì chúng ta có 1 khoảng tgian trong điều khoản để chuẩn bị (cổ đông rút ra có quyền bán cổ phần cho cổ đông mới hoặc bán lại cho các thành viên trong HĐQT).
    Còn việc góp công sức thì không tính đến,vì với mỗi công việc và thời gian làm việc mỗi người tham gia, đều có mức lương riêng cho từng vị trí, kể cả CTV hay chính thức. Điều cần nhất là người đứng đầu phải phân định rạch ròi giữa vị trí cổ đông và vị trí nhân viên làm việc do cùng 1 người đảm nhận. (mình chia sẻ dựa trên kinh nghiệm mình tích lũy, có gì sai sót, các bạn góp ý nhé)
    Chia sẻ của Trần Tuấn Châu

    Về vấn đề cổ phần:
    Có thể tạm chia khởi nghiệp ra 2 giai đoạn:
    Giai đoạn 1: Lúc bắt đầu thành lập công ty cho đến mốc đánh giá kế tiếp (có thể là xong prototype, hoàn thiện mô hình kinh doanh, bắt đầu bán sản phẩm ra thị trường...). Có nhiều yếu tố cần cân nhắc khi thỏa thuận thành lập công ty, nhưng vấn đề mấu chốt của thỏa thuận đó là win-win, tất cả các thành viên góp vốn đều hài lòng. Có một số căn cứ có thể tham khảo khi thỏa thuận ban đầu như sau:
    Cổ đông sáng lập: Ngoài ý tưởng, cổ đông sáng lập còn đóng góp thời gian, công sức và tiền bạc để thực hiện dự án. Tuy nhiên, khi khởi nghiệp (cash is king), nên cần sự hỗ trợ về tài chính, công sức của nhiều đối tác khác, việc phân chia tỷ lệ này quay về nguyên tắc ở trên: win - win. Đối với công sức của cổ đông sáng lập, có thể tham khảo một vài cách tính và tỷ lệ như sau:
    + Sở hữu ý tưởng: 5-30%, tuy nhiên, từ ý tưởng đến lợi nhuận là một chặng đường dài, con số này thường được cam kết là cổ phiếu thưởng khi dự án thành công.
    + Công sức đóng góp: có thể tính theo mức lương hiện tại x thời gian là một con số tham khảo tốt để quy ra giá trị tiền tệ.
    Đối với key members: Tính tương tự như trên theo ước lượng công sức đóng góp vào dự án.
    Đối với Angel Investors: Tiền luôn có giá trị.

    Tỷ lệ tham khảo: 5% thưởng cho ý tưởng, 20-25% công sức của founders, ngoài ra các tỷ lệ khác tùy theo đóng góp. Thông thường founder sẽ góp thêm tiền để chiếm tỷ lệ trên 50% (nắm quyền kiểm soát).

    Giai đoạn 2: Khi đạt milestone đầu tiên: Lúc này, khi định hướng phát triển và tiềm năng đã rõ ràng, lúc này các thành viên có thể ngồi lại và đánh giá mức độ đóng góp và cam kết (công sức, đóng góp, tiền bạc)... để điều chỉnh lại tỷ lệ hợp lí. (Có thể tham khảo bảng đóng góp bên dưới).

    [​IMG]

    [​IMG]


    Vấn đề out khỏi startup:

    Về cơ bản, công ty mới thành lập sẽ phải huy động đủ vốn cho hoạt động cho đến milestone đầu tiên, số tiền là bao nhiêu cũng như phải bán bao nhiêu share cho số tiền đó là một quá trình thương lượng đầy nghệ thuật. Ngoài ra, các nhà sáng lập cũng nên phát hành thêm một số % cổ phiếu dự trữ để đề phòng rủi ro hoặc thưởng sau này. VD như 10% dành cho nhân viên, thưởng đóng góp, hoặc dự trữ khi có cổ đông thoái vốn. Tuy nhiên, nên có cam kết rõ ràng về trường hợp thoái vốn, thông thường chỉ được bán lại cổ phần của mình cho các cổ đông sáng lập khác hoặc bán ra ngoài sau 3 năm theo luật định.
    Chia sẻ của Ngô Minh Hải – PVNi Corp

    Tìm hiểu về chương trình tại: https://www.facebook.com/events/331826580296176/

    Các file đính kèm:

    tanleminh thích bài này.

Chia sẻ trang này